गणेश चतुर्थीला चंद्र पाहिल्याने खोटा कलंक लागतो

गणेश चतुर्थी या वर्षी 14 सप्टेंबर 2026 रोजी साजरी केली जात आहे. या दिवशी चंद्र पाहण्याशी संबंधित एक खास धार्मिक श्रद्धा आहे की यामुळे व्यक्तीवर खोटा कलंक लागू शकतो. भगवान गणेशांनी चंद्राला शाप दिला होता, म्हणून भाद्रपद शुक्ल पक्षाची चतुर्थी चंद्र दर्शनासाठी वर्जित मानली जाते.

पुराणकथेनुसार चंद्र स्वतःच्या रूप आणि सौंदर्यावर अभिमान करत असे. एकदा भगवान गणेश आपल्या वाहन मूषकावर बसले होते, तेव्हा मूषक घसरला आणि गणेशजी खाली पडले. चंद्राने त्यांचा उपहास केला, ज्यामुळे संतप्त होऊन गणेशजींनी त्याला शाप दिला. त्यानंतर चंद्राने क्षमा मागितली आणि गणेशजींनी त्याला वरदान दिले की त्याचा आकार दर महिन्याला 15 दिवस हळूहळू वाढेल आणि पूर्णिमेपर्यंत पोहोचेल, नंतर 15 दिवस कमी होईल. या कारणाने भाद्रपद शुक्ल पक्षाची चतुर्थी चंद्र दर्शनासाठी वर्जित मानली जाते.

चंद्र दर्शनाशी संबंधित एक प्रसिद्ध कथा भगवान श्रीकृष्ण आणि स्यमंतक मणीची आहे. श्रीकृष्णांनी भाद्रपद शुक्ल पक्षाची चतुर्थीला चंद्र पाहिला होता, ज्यामुळे त्यांच्यावर स्यमंतक मणी चोरीचा खोटा आरोप लावला गेला. स्यमंतक मणीमध्ये सोनं उत्पन्न करण्याची शक्ती होती, जी सत्राजितच्या भावाने प्रसेनजितने धारण केली होती. प्रसेनजितच्या मृत्यूनंतर मणी हरवली आणि सत्राजितने सत्य न जाणता श्रीकृष्णांवर आरोप लावला.

श्रीकृष्णांनी प्रसेनजितची शोध घेत जंगलात जाऊन जाम्भवानच्या गुहेत मणी सापडली. तिथे 28 दिवस युद्ध झाले, शेवटी जाम्भवानने मणी श्रीकृष्णांना दिली आणि आपल्या कन्या जाम्भवतीचा विवाह त्यांच्याशी केला. श्रीकृष्णांनी सत्य सत्राजितला सांगितले आणि मणी परत केली.

जर गणेश चतुर्थीच्या दिवशी चुकून चंद्र दिसला तर घाबरायची गरज नाही. धार्मिक परंपरेत यासाठी उपाय सांगितले आहेत. सर्वप्रथम भगवान गणेशसमोर जाऊन क्षमा मागा. श्रद्धेने मंत्र जपा आणि गणेशजींना दूर्वा, मोदक आणि फुले अर्पण करा. याशिवाय स्यमंतक मणीची कथा ऐकणे किंवा वाचणे यानेही कलंकापासून मुक्ती मिळते.