ऑगस्टमध्ये भारताने रशियाला 1.20 लाख टन पेट्रोल पाठवला, किंमत 7.8 कोटी युरो

रशियाने ऑगस्टमध्ये रेकॉर्ड 1.72 लाख टन पेट्रोलियम उत्पादनांचे आयात केले, ज्यात भारताचा वाटा सुमारे 70 टक्के होता. सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअर (CREA) च्या अहवालानुसार, भारतातून रशियाला पाठवलेला संपूर्ण पेट्रोल गुजरातच्या वाडिनार रिफायनरीमध्ये तयार केला गेला होता. या पुरवठ्याची किंमत सुमारे 7.8 कोटी युरो होती.

रशियाच्या रिफायनिंग क्षमतेवर युक्रेनचे हल्ले

युक्रेनी ड्रोन हल्ल्यांमुळे रशियाच्या घरगुती रिफायनिंग क्षमतेवर परिणाम झाला आहे, ज्यामुळे देशात इंधनाची कमतरता निर्माण झाली आहे. CREA नुसार, रशियात आयात केलेल्या तेल उत्पादनांची मात्रा मागील मासिक रेकॉर्डच्या तुलनेत सातपटाहून अधिक आणि संपूर्ण 2025 मध्ये आयात केलेल्या मात्रेपेक्षा सुमारे तीनपट होती. दरम्यान, रशियाच्या चौथ्या सर्वात मोठ्या तेल उत्पादन निर्यात बंदर तुप्सेहून सलग तिसऱ्या महिन्याला तेल उत्पादनांची कोणतीही खेप रवाना झाली नाही.

अहवालात म्हटले आहे की रशियाच्या बंदरांहून तेल उत्पादनांची 'लोडिंग' सलग तिसऱ्या महिन्याला कमी झाली आणि ऑगस्ट, 2025 च्या स्तराच्या अर्ध्याहूनही कमी होती. याशिवाय, समुद्री मार्गाने होणाऱ्या तेल उत्पादन निर्यातीची मात्रा ऑगस्टमध्ये 21 टक्क्यांनी घटली. गंतव्य बंदरांवर उतरवलेल्या तेल उत्पादनांमुळे होणाऱ्या महसुलात जुलैच्या तुलनेत 32 टक्क्यांची घट झाली आणि तो दररोज 7.8 कोटी युरो झाला.

भारताची भूमिका आणि वाडिनार रिफायनरी

CREA च्या मासिक अहवालानुसार, ऑगस्टमध्ये रशियाच्या तेल उत्पादनांच्या एकूण आयातीत भारताचा वाटा सुमारे 70 टक्के होता. भारताने ऑगस्टमध्ये रशियाला 1.20 लाख टन पेट्रोल पुरवठा केला, ज्याची किंमत सुमारे 7.8 कोटी युरो होती.

अहवालानुसार, भारतातून रशियाला पाठवलेला संपूर्ण पेट्रोल गुजरातमधील वाडिनार रिफायनरीमध्ये तयार केला गेला होता. या रिफायनरीसाठी वापरलेला संपूर्ण कच्चा तेल 2026 च्या पहिल्या आठ महिन्यांत रशियातून आला, तर 2025 मध्ये हा वाटा 81 टक्के होता.

वाडिनार रिफायनरीमध्ये तयार केलेला पेट्रोल युरोपियन युनियनच्या निर्बंधांत येणाऱ्या नायरा एनर्जीने रोसनेफ्टला विकला. रोसनेफ्टकडे नायरा एनर्जीचा 49.13 टक्के हिस्सा आहे.

अहवालात असेही म्हटले आहे की या व्यवहारात सहभागी सर्व जहाजे प्रतिबंधित टँकर होती, ज्यापैकी सहा जहाजांपैकी चार जहाजांनी आधी कथित चुकीच्या ध्वजाखाली ऑपरेशन केले होते.

याचा अर्थ असा की रशिया आपल्या आंशिक मालकीच्या रिफायनरीला कच्चा तेल पाठवून त्याला असे इंधन बनवत आहे, ज्याचे उत्पादन तो घरगुती पातळीवर पुरेसे प्रमाणात करू शकत नाही आणि नंतर ते इंधन जगाच्या दुसऱ्या भागातून परत रशियाला मागवत आहे

CREA, सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअर