8व्या वेतन आयोगात 69,000 रुपये किमान बेसिक वेतनाची मागणी

केंद्रीय कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांनी 8व्या वेतन आयोगात किमान बेसिक वेतन 18,000 रुपयांवरून सुमारे 69,000 रुपयांपर्यंत वाढवण्याची मागणी केली आहे. या मागणीसाठी 3.83 चा फिटमेंट फॅक्टर निश्चित करणे आवश्यक आहे, जो सध्याच्या 7व्या वेतन आयोगाच्या 2.57 पेक्षा खूप जास्त आहे.

8व्या वेतन आयोगाबाबत केंद्रीय कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांच्या अपेक्षा सतत वाढत आहेत. चेन्नईत झालेल्या बैठकीत पेन्शनधारकांच्या एका संघटनेने किमान बेसिक पगार 69,000 रुपये करण्याची मागणी मांडली आहे. सध्या 7व्या वेतन आयोगात किमान बेसिक वेतन 18,000 रुपये आहे. जर 69,000 रुपयांची मागणी मान्य झाली तर ही सध्याच्या बेसिकपेक्षा 51,000 रुपये जास्त असेल. यासाठी 3.83 चा फिटमेंट फॅक्टर लागेल, जो वेतनाला नवीन पगार संरचनेत रूपांतरित करण्याचा गुणक असतो.

फिटमेंट फॅक्टरची मागणी फक्त एका संघटनेनेच केली नाही. चेन्नईतील एका पेन्शनधारक संघटनेने 68,000 रुपये किमान वेतन आणि 3.77 फिटमेंट फॅक्टरचा प्रस्ताव दिला आहे. नेशनल कौन्सिल ऑफ जॉइंट कन्सल्टेटिव मशिनरी, ऑल इंडिया डिफेन्स एम्प्लॉइज फेडरेशन आणि ऑल इंडिया न्यू पेन्शन स्कीम एम्प्लॉइज फेडरेशनसारख्या मोठ्या युनियननीही 69,000 रुपये किमान वेतन आणि 3.833 फिटमेंट फॅक्टरची शिफारस केली आहे.

एका अंदाजानुसार 31 डिसेंबर 2025 च्या स्थितीला आधार मानून महागाई भत्ता, घरभाडे भत्ता आणि इतर घटक जोडून फिटमेंट फॅक्टर सुमारे 2.06 येतो. या गणनेत 18,000 रुपये बेसिक, 58% महागाई भत्ता, 30% घरभाडे भत्ता आणि प्रवास भत्ता यांचा समावेश आहे. जर 2.10 चा फिटमेंट फॅक्टर मानला गेला तर वेतनात चांगली वाढ होऊ शकते. एका कर्मचारी संघटनेच्या प्रतिनिधीच्या मते या स्थितीत एकूण वेतनात सुमारे 32% वाढ होऊ शकते.

कर्मचारी संघटनांचा असा दावा आहे की सध्याच्या महागाईत कुटुंबाच्या वास्तविक गरजा पूर्ण करण्यासाठी किमान वेतन खूप जास्त असावे. ते कुटुंबाच्या गरजांच्या खर्चाला आधार मानत आहेत, ज्यासाठी उपभोगाच्या कंजम्प्शन बास्केटचा वापर केला जातो. यात तांदूळ, भाजीपाला, फळे, दूध, कपडे, इंधन, वीज, पाणी आणि मनोरंजन यांसारख्या गरजांचा खर्च समाविष्ट आहे.

इतकी मोठी मागणी ठेवणे म्हणजे 8वा वेतन आयोग ती मान्य करणार आहे असे दर्शवत नाही. कर्मचारी संघटनांच्या मागणी आणि सरकारने स्वीकारलेल्या शिफारशीमध्ये यापूर्वीही मोठा फरक राहिला आहे. त्यामुळे फक्त 3.83 फिटमेंट फॅक्टरवर लक्ष केंद्रित करणे योग्य ठरणार नाही. 2.10, 2.57, 3.00 किंवा 3.83, प्रत्येक फिटमेंट फॅक्टरवर वेतनाचा गणित वेगळे असेल.